مربی گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
چکیده: (165 مشاهده)
این پژوهش با هدف تحلیل کیفی شواهد موجود دربارۀ تابآوری زنان در مناطق زلزلهزده و بررسی نقش میانجیگر آموزش در توانمندسازی آنان انجام شده است. این مطالعۀ نظاممند مطابق با چاچوب گزارشدهی PRISMA طراحی و انجام و جستجو در پایگاههای داده بینالمللی اسکوپوس، وباب ساینس و پاب مدو پایگاههای داخلی مگیران و اسایدیو سیولیکا در بازۀ زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ انجام شد. پس از غربالگری دقیق، ۴۵ مقاله (۲۵مقاله لاتین و ۲۰مقاله فارسی) وارد فرآیند تحلیل شدند. دادهها با رویکرد تحلیل مضمونکدگذاری شدند. بعد از تحلیل دادهها چهار دسته مضمون اصلی آشکار شد: مضمون اول)تابآوری چندساحتی :تابآوری زنان فراتر از بازگشت اقتصادی، ابعاد روانشناختی، اجتماعی و هویتی را شامل میشدند. مضمون دوم) آموزش به عنوان موتور محرک : آموزشهای تخصصی (مدیریت بحران، مهارتهای زندگی، سواد مالی) بهطور مستقیم بر افزایش خودکارآمدی و کاهش آسیبهای روانشناختی تأثیر گذاشتند. مضمون سوم) ساختارهای حمایتی غیررسمی: شبکههای همسایگی و خویشاوندی زنان، کانال اصلی انتقال دانش و حمایت عاطفی بودند. مضمون چهارم) موانع جنسیتی :هنجارهای فرهنگی و تقسیم کار جنسیتی، دسترسی زنان به آموزش و منابع را محدود میکرد. درنتیجه مشخص شد که آموزش، عاملی مهم و کلیدی در گذار زنان از «قربانی منفعل» به «کنشگرِ فعال» است. با این حال، برنامههای آموزشی باید با بافت فرهنگی محلی سازگار شده و بر توانمندسازی اقتصادی و روانی همزمان تمرکز کنند.
Pourkasmaei M. A Qualitative Analysis of Women’s Resilience in the Context of Natural Disasters: A Systematic Review Focusing on the Pivotal Role of Education in Earthquake-Prone Areas. 3 2025; 1 (74) URL: http://isoedmag.ir/article-1-609-fa.html
پورکسمایی مریم. تحلیل کیفی تابآوری زنان در بستر بحرانهای طبیعی: مطالعهای نظاممند با تأکید بر نقش آموزش در مناطق زلزلهزده. 1. 1404; 1 (74)