2

fa نقش انضباط مدرسه در تأمین حق مشارکت دانش‌آموزان ابتدایی The role of school discipline in ensuring the right of primary school students to participate جامعه‌شناسی تربیتی پژوهشي Research هدف: ایجاد فرصت برای مشارکت در زندگی و اجتماع، حق کودکان است و مدرسه موقعیتی منحصربه‌فرد در تأمین این حق دارد. هدف از مطالعۀ حاضر تحلیل نقش قوانین و اقدامات انضباطی مدرسه در تأمین حق مشارکت دانش‌آموزان بود. روش‌شناسی: این پژوهش به روش پیمایش کیفی انجام شد. جامعۀ آماری کلیۀ مدیران و معلمان شاغل به کار در مدارس ابتدایی شهرستان نظرآباد در سال تحصیلی1402-1401 بودند. از این ‌بین تعداد 17 نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند تا حد اشباع نظری انتخاب شدند. اطلاعات مورد نیاز پژوهش به‌وسیله مصاحبه  نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری و با استفاده از کدگذاری سه مرحله‌ای باز، محوری و انتخابی تحلیل شد. یافته‌ها: طبق یافته‌ها، مشارکت دانش‌آموزان در تصمیم‌گیری¬ها فقط محدود به عضویت در شورای دانش‌آموزی است و اغلب در اجرای برنامه‌های از پیش طراحی‌شده مشارکت داده می‌شوند. از نظر مدیران و معلمان، مشارکت دانش‌آموزان در مدرسه، هم پیامدهای مثبت و هم پیامدهای منفی دارد و برخی عوامل فردی و محیطی مانع این مشارکت است. انضباط نیز از طریق دو مؤلفه اصلی یعنی اقدامات انضباطی (اقدامات پیشگیرانه، اصلاحی، تشویقی و تنبیهی) و قوانین انضباطی (قوانین انضباطی جمعی و فردی) بر حق مشارکت تأثیر دارد. بحث و نتیجه‌گیری: انضباط رایج در مدرسه در موارد محدودی می¬تواند تأمین‌کننده حق مشارکت کودکان (به‌واسطۀ قوانین  دانش‌آموزمحور، اقدامات حمایتگر مشارکت و نگرش‌های تسهیل¬گر) باشد و در مواردی تهدید¬کنندۀ حق مشارکت (از طریق قوانین  معلم‌محور، اقدامات  کنترل‌گرانه، نگرش‌های محدودکننده) است. با توجه به نتایج، اصلاح رویه‌های انضباطی مدارس و تسهیل مشارکت دانش‌آموزان در تصمیم‌گیری‌های مهم ‌تربیتی و برنامه‌ریزی در مدارس لازمۀ تأمین حقوق دانش¬آموزان است.   Purpose: Creating an opportunity for children to participate in the education system is an opportunity for the school to have a unique setting to do so. The purpose of this study was to analyze the role of school rules and disciplinary actions in ensuring students' right to participate. Methodology: This research was conducted using a qualitative survey method. The statistical population was all principals and teachers who were working in primary schools of Nazarabad city in the academic year 1401-1402. Among them, 17 people were selected by purposive sampling method to the extent of theoretical saturation. The required information was collected through semi-structured interviews and analyzed using three-step coding technique. Finding: According to the findings; student participation in decision-making is limited to student council membership, while more participation is made in the implementation of pre-designed programs. According to principals and teachers, student participation in school has both positive and negative consequences, and a number of individual and environmental factors hinder this participation. Discipline also through two main components namely; Disciplinary actions (preventive, corrective, incentive and punitive actions) and disciplinary rules (collective and individual disciplinary rules) affect the right to participate.  حق مشارکت دانش‌آموزان, انضباط مدرسه, مدارس ابتدایی. students' right to participate, School discipline, Elementary schools 0 0 http://isoedmag.ir/browse.php?a_code=A-10-441-1&slc_lang=fa&sid=1 Leyla Zare لیلا زارع leila.zare969@gmail.com 10031947532846001969 10031947532846001969 No Allame Tabatabai دانشگاه علامه طباطبایی تهران Amene Aali آمنه عالی amene.aali@gmail.com 10031947532846001970 10031947532846001970 Yes Allame Tabatabai دانشگاه علامه طباطبایی تهران Zahra Rahimi زهرا رحیمی mehrshid80@yahoo.com 10031947532846001971 10031947532846001971 No Allame Tabatabai دانشگاه علامه طباطبایی تهران